12
Apr
Damastion - Izgubljeni grad Aleksandra Velikog u Srbiji
Davno izgubljeni gradovi, od Pompeje do Maču Pikčua, u moderna vremena su postali rudnici blaga za arheologe i već decenijama omiljene atrakcije miliona turista. Ali, i u Srbiji takođe ima neverovatnih otkrića iz prošlosti.

Naselje je bilo izgrađeno prema grčkom modelu i sve vreme postojanja održavalo je bliske veze sa Makedonijom i Grčkom. Mlađi horizont pripada nalazima iz 2. ili 1. veka pre nove ere, kada su Kelti - Skordisci i drugi balkanski varvari napuštenu akropolu iskoristili kao važno uporište u svojim pljačkaškim pohodima prema Makedoniji i Grčkoj.

Prema dosadašnjim rezultatima, naselje je zahvatalo oko pet hektara i bilo je smešteno na dominantnom mestu u blizini važne komunikacije koja je moravsko-vardarskom dolinom povezivala srednju Evropu sa Grčkom.

Pokazalo se da su u srcu Balkana, daleko od tada "civilizovanog sveta", otkriveni delovi urbanog naselja, građenog po grčkim uzorima, koje je procvat doživelo u vreme Filipa Makedonskog i njegovog sina Aleksandra Velikog.  Stanovništvo je koristilo sve savremene tekovine načina života za to vreme. Živeli su po principima koji su već bili definisani u grčkim gradovima u Egeji i Joniji.

Damastion je bio grad na centralnom Balkanu, retko se pominje u izvorima i to samo u kontekstu kopanja srebra i veza sa egejskom obalom tokom 4. veka. Pominje ga antički geograf, filozof i istoričar Strabon, ne navodeći njegovu tačnu lokaciju.

Damastion

U okolini Krševice, kako svedoče i toponimi, bilo je dosta rudnika olova i srebra koji su se koristili od najstarijih vremena do Sasa, pa i kasnije. Na Krševici je nađen i srebrni novac "damastion".

U naseobini koja ima sve odlike urabnog naselja živelo se luksuzno. Nađena je luksuzna keramika, po amforama se vidi da je vino i maslinovo ulje ovde dopremano sa Tasosa i iz Mende, a zauzvrat je na jug putovalo srebro.

Sve više ima razloga za pretpostavku da se Damastion nalazio u dolini Južne Morave, na mestu lokaliteta Kale u Krševici, ali konačni odgovor pružiće samo dalja iskopavanja. Lokalitet je izuzetno važan.